STAE beginselen van systeemwerk
Spelregels: 5 wetmatigheden: metafoor van de kudde

Zoals je de fysische wetmatigheden hebt vb. de zwaartekracht, heb je ook gevoels of energetische wetmatigheden. We gebruiken de metafoor van een kudde. De mens is een kuddedier, een kudde is een systeem, een systeem is een groep van dingen die samen horen. Bij mooi weer rijdt de ganse kudde naar de zee. In de zomervakantie trekt de ganse kudde naar het zuiden. Je familie is een kudde, je werk is een kudde, de sigarenclub is een kudde, je lichaam is een kudde… Ook deze groep is een systeem, een kudde. Wat speelt in een kudde? Dat zijn de wetmatigheden. Elke verstoring in die wetmatigheden maakt dat de kudde niet meer goed functioneert.
Rangorde: geeft harmonie en rust. Team waar geen harmonie is: probleem met het leiderschap. (WIJ-IK)
- 1 leeuw, de sterkste, is baas en blijft baas
- 1 vogel vliegt voorop en ze wisselen
- in zelfsturende teams is er geen rangorde en dat gaat vaak fout
- Di Rupo (BE) was onze vorige leider, Balkenende bij ons, onze leeuw? Hij straalde niet echt leiderschap, leeuw zijn is uit… Dan kan je hoofd dit wel geloven, maar je lichaam gelooft dit helemaal niet. In de maatschappij gebeurt de rangorde niet meer instinctief. Obama had kracht en ontspanning, Trump overdrijft wat.
- Vb de recente afzettingen van dictators in het midden oosten zorgen voor anarchie, omdat het leiderschap wegvalt
- Als een ecosysteem verstoord is vb omdat ze gevaarlijke dieren uitgemoord hebben: er komt verstoring van de harmonie.
- Rangorde zorgt voor een sociaal netwerk, een orde, een rust. Stevigheid: macht wordt kracht.
- Vb een bureau dat overhoop ligt: rangorde verstoord, er is iets mis met de prioriteiten.
Plek: ieder zijn plek zorgt voor actie. (IK)
- elk dier heeft een plek, sommige dieren zitten aan de rand, sommige in het midden
- als je geen plek hebt in de kudde is het niet meer veilig. Vb mama eend haalt het gevallen eendje terug in de rij.
- Plek zorgt voor geborgenheid, veiligheid, het welkom, belonging, aarding.
- Als iemand last heeft met verbinding is er iets met plek.
- Erbij horen geeft veiligheid en maakt dat je in actie komt. Pesten toont dat je aan de rand van de groep staan en dan komt er geen actie. Vb Vlaams belang krijgt geen plek in de politiek en schiet ook niet in actie. Flexplek in bedrijven geeft moeilijkheden.
- 3 kinderen en 2 slaapkamers is moeilijk.
- in een bedrijf kan plek over verschillende dingen gaan: dit kan de werkplek zijn, de functie of de identiteit.
- Vb abortus dient een plek te krijgen.
- Vb flexwerkers hebben niet echt een plek en komen dus moeilijk tot actie
- Vb scheiding: ex partner geen plek: kinderen geen aarding, geen verbinding, en vaak geen schoolresultaten.
- Vb team dat niet draait, ploegbaas verongelukt, nieuwe ploegbaas komt en het feit wordt gezwegen: team zal niet moeilijk draaien.
Geven en nemen of uitwisseling: geeft dynamiek (IK-IK)
- in een kudde moet er uitwisseling zijn en die uitwisseling moet kloppen.
- Als de uitwisseling correct is in onze groep, dan hebben we een dynamische groep.
- als er geen uitwisseling is tussen bomen en omgeving (zuurstof), gaat de kudde kapot.
- De prooi wordt verdeeld tussen de kudde.
- Bij de mens is de uitwisseling vaak met geld en daar gaat het vaak fout. Toplonen zijn een probleem. Semler model: elk neemt zijn fair share en toplonen zijn max 3 keer het minste loon.
- Elk systeem heeft een gezonde uitwisseling nodig. Vb 25 jaar in de Wia: is dit gezond? Wat kost dat die persoon en aan de maatschappij.
- Tour de France, de ploeg wint, ze kiezen de baas en elk op toer trekt, prijzenpot wordt verdeeld.
- Vb overheid als bedrijf: weinig leven, weinig beweging
- Iemand die het moeilijk heeft om in het leven te staan, je mag er bijna zeker van zijn dat er iets is met geven en nemen.
- Burn out, depressief iemand: fout in geven en nemen.
Loyaliteit: geeft resultaat (WIJ-WIJ)
- Loyaliteit heeft te maken met ergens bij behoren, heeft te maken met de grenzen. Loyaliteit zorgt voor behoud van de soort, voortbestaan, survival.
- We hebben allemaal de noodzaak “to belong”. Wij doen soms ongelooflijke inspanningen voor het behoud van het systeem, offers voor het behoud van de soort, vaak met destructie van het IK. De capaciteit om te incasseren uit liefde voor het systeem, uit loyaliteit, en vaak met destructie van het IK.
- opkomen voor elkaar binnen dezelfde groep is loyaliteit
- Multiculturen zijn moeilijk: zij mogen binnen in ons systeem, maar als zij vb op school in het turks praten en Nederlanders verstaan hen niet, mogen wij dan ook binnen in hun systeem?
- oud-Mijnwerkers collega’s zijn nog loyaal aan elkaar en de staatsmijnen dat niet meer bestaat. Hoeveel kans heeft een nieuw werk?
- Een team dat loyaal is heeft resultaat. Wij zoeken naar een groep waar we toe behoren om iets te kunnen neerzetten.
- “Ik behoor nergens toe”, dan behoor je tot die groep, de groep rebellen.
- Vb veel opleidingen volgen en geen resultaat: aan wie ben je trouw?
- Vb soldaten trekken naar oorlog en sommigen gaan sneuvelen
- Vb therapeut die iets betekend heeft voor je groei: je bent er loyaal aan.
- Elk heeft loyaliteit aan familie van herkomst. Als mensen geen kinderen hebben, dan is er iets zoek met de loyaliteit: aan wie ben je loyaal?
- Het ik kwijt zijn, je eigen pad niet wandelen, ongelooflijke offers plegen: aan wie is die loyaal?
- Ziekte, CVS (chronisch vermoeid): aan wie is die loyaal.
- Bedrijf dat klanten verliest, aan wie is die loyaal.
- Vb bedrijf in 2 splitsen: zorgvuldig dat het 2 nieuwe systemen worden, als ze loyaal blijven aan elkaar dan worden die stukken ziek.
- Vb ziekteverzuim van 20% bij cipiers: is loyaliteitsprobleem, justitie wordt hervormd en ze weten niet meer aan wie loyaal te zijn.
- Plek heeft te maken met geborgenheid van het IK? loyaliteit met behoud van de groep en het IK wordt soms geofferd.
- Ook in het lichaam: 1 been wordt geopereerd, het andere neemt over en begint pijn te doen, het been offert in functie van het systeem.
Niets verdwijnt of wet van behoud van energie en transformatie van energie: geeft zingeving (WIJ)
- Deze wetmatigheid is eraan toegevoegd door Open Mind.
- In de natuur verdwijnt niets, dingen blijven, verplaatsen of transformeren, maar verdwijnen niet. Alles is een cyclus, daardoor ontstaat zingeving.
- Als de dochter de problemen teruggeeft aan de moeder, dan zitten ze de dag erna misschien bij de eigen kinderen: verplaatsing. De grote verdwijntruck (problemen teruggeven aan de vorige generaties) werkt niet. De oplossing is de pak miserie uit het verleden ombuigen in een kracht of kwaliteit.
- De kudde beweegt, je kan er niet een stuk afknippen dat dan weg is, het is niet weg. Ofwel verplaatst het zich, ofwel transformeert het zich.
- Bedrijf dat wil afslanken wordt nu verplicht om werknemers te laten herscholen, dit is transformatie.
- Verplaatsen t.o.v. transformeren! Je neemt de frustratie uit een vorig werk mee naar een volgend (verplaatsing). Als je dit transformeert, dan is je nieuw werk vrij. Die problemen uit het verleden geef je niet terug, maar die problemen zijn energie en je doet er iets mee, je transformeert.
- Ook de kudde zoekt naar een zinvolle beweging, vb schildpadden gaan sinds jaar en dag naar dezelfde plaats om zich voort te planten. Die wijsheid is er vanzelf, die verdwijnt niet.
- De regering heeft momenteel lastig, sommigen willen hun verantwoordelijkheid nemen en de financiële rommel uit het verleden aanpakken, andere politici willen sinterklaas blijven spelen.
- Beweging geeft verplaatsing, zinvol doel geeft transformatie.
- Vb drama in een systeem: jij moet bewegen of transformeren.
- Mensen met doelen in de knoei of iemand komt met klacht: dit beweegt niet zoals ik zou willen: zoek naar wat er onder de mat geveegd is.
- Vb solliciteren en lukt niet: welk werk is er hocus pocus weggeveegd onder de mat zodat het nieuwe werk niet stroomt.
- Je doet andere dingen, je neemt andere verantwoordelijkheid als je weet dat niets verdwijnt.
- Als een koppel na 10 jaar geen zin meer heeft in de relatie: er is van alles verdwenen onder de mat, haal dat er van onder en er is weer beweging.
- Doordat afval niet verdwijnt dienen we er zinvol mee om te gaan.
Deze wetmatigheden hangen allemaal aan elkaar, maar om het te leren, delen we het in in 5 wetten gedurende 5 dagen. Als al die regels gerespecteerd worden in de kudde wordt het ook wel saai. Dus de regels die niet kloppen zorgen ervoor dat het spannend is, dat er iets gebeurt. Dit zijn de dynamieken in de systemen.

Demo: iemand buitensteken: sommigen willen hem weer binnenhalen: willen het systeem compleet maken. Er komt vanzelf een spanning in de groep, in het systeem. Indien dit echt zou gebeuren, zou er anarchie zijn in het systeem voor de rest van de opleiding omdat de leider van het systeem zijn voeten veegt aan de regels. Als vb bij ontslag een fout gemaakt wordt tegen de regels, dan draait het systeem niet meer.
Je kan niet alles veranderen: Wij zitten in een web en we kunnen dit een bepaalde stretch geven, maar vb iemand met CVS offert zijn energie voor iets in het verleden, dat wil niet zeggen dat die persoon hier los van kan komen, misschien wel, misschien niet.